ಚಂದ್ರವಳ್ಳಿ ನ್ಯೂಸ್, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ:
“ಒಂದು ದಾರದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುವುದು ಕೈಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಹೃದಯಗಳನ್ನು, ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು.”
ರಕ್ಷಾಬಂಧನದ ಸಣ್ಣ ಇತಿಹಾಸ: ‘ರಕ್ಷಾಬಂಧನ’ ಎಂಬ ಪದವೇ ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ — ರಕ್ಷಣೆಯ ಬಂಧನ. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.
ರಕ್ಷಾಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಸಹೋದರ–ಸಹೋದರಿಯರ ಬಾಂಧವ್ಯ, ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ದಾರದ ಮಹತ್ವದ ಹಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ–ದ್ರೌಪದಿ, ಇಂದ್ರ–ಇಂದ್ರಾಣಿ ಮುಂತಾದ ಕಥೆಗಳು ರಕ್ಷಾಸೂತ್ರದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಜನಮನದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ರಾಖಿ ಅಥವಾ ರಕ್ಷಾಸೂತ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಬಂಧವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ರಕ್ಷಾಬಂಧನವು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ರಾಖಿಯ ದಾರಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ಸಂಬಂಧ: ಸಹೋದರಿ ಸಹೋದರನ ಕೈಗೆ ರಾಖಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ. ಸಹೋದರನು ಆಕೆಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಅರ್ಥವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ರಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಅಪಾಯದಿಂದ ಕಾಪಾಡುವುದು ಅಲ್ಲ. ಒಬ್ಬರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಗೌರವಿಸುವುದು, ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿರುವುದು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು, ತಪ್ಪಾದಾಗ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವದಿಂದ ಬದುಕುವುದು ಕೂಡ ರಕ್ಷಣೆಯೇ.
ಆದ್ದರಿಂದ ರಕ್ಷಾಬಂಧನವು “ಸಹೋದರನು ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು” ಎಂಬ ಏಕಮುಖ ಸಂದೇಶಕ್ಕಿಂತ, “ನಾವು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕಾಪಾಡೋಣ, ಗೌರವಿಸೋಣ, ಬೆಂಬಲಿಸೋಣ” ಎಂಬ ಸಮಾನತೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆಸುರಕ್ಷಿತಮತ್ತುಗೌರವಯುತ ವಾತಾವರಣ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಪುರುಷರ ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲ; ಅದು ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಅದೇ ರೀತಿ ಪುರುಷರ ಭಾವನೆಗಳು, ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಬದುಕಿನ ಸವಾಲುಗಳನ್ನೂ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಹೀಗಾಗಿ ರಕ್ಷಾಬಂಧನದ ಸಂದೇಶ ಲಿಂಗಭೇದವನ್ನು ಮೀರಿ ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯತ್ತ ಸಾಗಬೇಕು.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರಕ್ಷಾಬಂಧನದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಬೇಕು?:
ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಫೋಟೋ, ಉಡುಗೊರೆ ಮತ್ತು ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕು.
• ರಾಖಿ ಕಟ್ಟುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ತಿಳಿಸಬೇಕು.
• ರಕ್ಷಾಬಂಧನದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕಥೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕು.
• ಅಣ್ಣ–ತಂಗಿ ಅಥವಾ ಅಕ್ಕ–ತಮ್ಮ ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕು.
• ರಾಖಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬೇಕು.
• ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ರಾಖಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಬೇಕು.
• ಹಿರಿಯರಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಹಳೆಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೇಳಿಸಬೇಕು.
• ಬಡ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸಿಹಿ, ಪುಸ್ತಕ ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಸಬಹುದು.
• ಸಹೋದರ–ಸಹೋದರಿಯರ ಸಂಬಂಧದ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಗೌರವಿಸುವ ಗುಣವನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ “ರಾಖಿ ಕಟ್ಟಬೇಕು” ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ, “ಏಕೆ ರಾಖಿ ಕಟ್ಟುತ್ತೇವೆ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ತಿಳಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ.
ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಬದಲಾಗದ ಮೌಲ್ಯ: ಕಾಲ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನಶೈಲಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಸಹೋದರ–ಸಹೋದರಿಯರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿ ಬದಲಾಗಬಾರದು.
ಇಂದು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸಹೋದರ–ಸಹೋದರಿಯರು ವಿಡಿಯೋ ಕರೆ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರ ಶುಭಾಶಯ ಕೋರುತ್ತಾರೆ. ಅಂಚೆ, ಆನ್ಲೈನ್ ಉಡುಗೊರೆ ಅಥವಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂದೇಶಗಳ ಮೂಲಕವೂ ರಾಖಿಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬದಲಾಗಿದ್ದರೂ ಭಾವನೆ ಮಾತ್ರ ಅದೇ ಆಗಿದೆ.
ರಾಖಿಯ ದಾರವು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯದಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರೀತಿ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಸಂಕಲ್ಪ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಉಳಿಯಬೇಕು.
ರಕ್ಷಾಬಂಧನದ ನಿಜವಾದ ಸಂದೇಶ: ರಕ್ಷಾಬಂಧನವು ನಮಗೆಒಂದುಸರಳವಾದಅತ್ಯಂತಆಳವಾದಸಂದೇಶನೀಡುತ್ತದೆ: “ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭ; ಅವುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಿಜವಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.”
ಸಹೋದರಿಯ ಕೈಯಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಡುವ ರಾಖಿ ಸಹೋದರನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ದಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಅದು ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪು, ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರೀತಿ, ಪರಸ್ಪರ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಸಂಕೇತ.
ಈ ರಕ್ಷಾಬಂಧನದಂದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡೋಣ — ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸೋಣ, ಪುರುಷನನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸೋಣ, ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸೋಣ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಾಪಾಡೋಣ.
ಏಕೆಂದರೆ ನಿಜವಾದ ರಕ್ಷಾಬಂಧನವು ಕೈಗೆ ಕಟ್ಟುವ ರಾಖಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ನಡೆ–ನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ನಿಲ್ಲುವ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ರಾಖಿಯ ದಾರವು ಸಣ್ಣದಾದರೂ, ಅದು ಹೊತ್ತಿರುವ ಸಂದೇಶ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು — ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ.
ಲೇಖನ: ಯ.ಬ.ದ.ಕ, (ಯಳನಾಡು ಬಡಗಿ ದಾಸಪ್ಪನ ಮಗ ಕರಿಯಣ್ಣ).
