ಚಂದ್ರವಳ್ಳಿ ನ್ಯೂಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು:
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾದ ಪುರಾತನ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ‘ನಿಷೇಧಿತ ಪ್ರದೇಶ’ ಹಾಗೂ ‘ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶ’ಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸುವ "ಪುರಾತನ ಸ್ಮಾರಕಗಳು, ಪುರಾತತ್ವ ನಿವೇಶನಗಳು ಮತ್ತು ಅವಶೇಷಗಳ ಕಾಯ್ದೆ-1958"ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.
ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಹತ್ವದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಧುಗಿರಿ ಕೋಟೆಯ ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಕೇವಲ 80 ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಖಾಲಿ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಿ.ಆರ್‌. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಎಂಬುವರು 2014ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಗೆ (ASI) ಅನುಮತಿ ಕೋರಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಲಾಖೆಯು ನಿರಾಕ್ಷೇಪಣಾ ಪತ್ರ (NOC) ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ಧಾರ ಹಾಗೂ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನೇ ಸವಾಲು ಮಾಡಿ ಅವರು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಮುಖ ಆದೇಶ ಹಾಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಗಳು: ಈ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ.ಜಿ.ಎಸ್. ಕಮಲ್ ಅವರಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠ, ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳು ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ ಅರ್ಜಿ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.
100 ಮೀಟರ್ ನಿಷೇಧಿತ ಪ್ರದೇಶ (ಸೆಕ್ಷನ್ 20ಎ): ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕದ ಗಡಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮೊದಲ 100 ಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 'ನಿಷೇಧಿತ ಪ್ರದೇಶ' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಥವಾ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಪುರಾತತ್ವ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.
200 ಮೀಟರ್ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶ (ಸೆಕ್ಷನ್ 20ಬಿ): ನಿಷೇಧಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿಯ ನಂತರದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 200 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು 'ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶ' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಹೊಸ ನಿರ್ಮಾಣ, ದುರಸ್ತಿ ಅಥವಾ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಕಡ್ಡಾಯ (ಸೆಕ್ಷನ್ 20ಸಿ): ಸ್ಥಳೀಯ ನಗರಸಭೆ, ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಕಟ್ಟಡ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದರೆ ಸಾಲದು. ಆಸ್ತಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ವರೂಪ, ದೃಶ್ಯಮಾನತೆ, ಪುರಾತತ್ವ ಮಹತ್ವ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಲ್ಲ: "ಆಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹೊಂದುವುದು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯುವುದು ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ," ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ಆಸ್ತಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದರ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅನುಮತಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರೆ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರು ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ, ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನೇ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
